1. Chấn thương mắt: Đừng chủ quan với vết bầm

Sau va đập, trẻ có thể sưng mí mắt, bầm tím hoặc đỏ mắt.

Cần đưa trẻ đi cấp cứu ngay nếu:

+ Nhìn mờ, nhìn đôi hoặc giảm thị lực.

+ Đau mắt nhiều, khó mở mắt hoặc khó liếc mắt.

+ Có vật sắc nhọn đâm vào mắt.

Nếu chỉ bầm nhẹ, trẻ nhìn bình thường, có thể chườm lạnh nhẹ. Tuy nhiên, nếu va đập trực tiếp vào mắt hoặc chưa kiểm tra được thị lực, nên khám trong 24 giờ. Không dụi hoặc đè ép mắt [1].

2. Chấn thương mũi: Vì sao cần theo dõi trước khi nắn chỉnh?

Sau chấn thương, mũi trẻ thường sưng đau, đôi khi trông bị lệch hoặc lún. Tình trạng sưng trong những ngày đầu có thể che lấp mức độ tổn thương thực sự.

Vì vậy, sau khi bác sĩ loại trừ các tổn thương nguy hiểm, đa số trường hợp chấn thương mũi đơn thuần cần được theo dõi vài ngày trước khi quyết định nắn chỉnh.

Việc này giúp bác sĩ đánh giá chính xác tình trạng lệch, lún xương, từ đó lựa chọn can thiệp phù hợp nhằm khôi phục hình dạng mũi cân đối, bảo đảm hô hấp và tránh phẫu thuật không cần thiết [3,6].

Các mốc thời gian cần nhớ:

+ 24–48 giờ đầu: Theo dõi sưng, đau, chảy máu và nghẹt mũi.

+ Sau 3–7 ngày: Tái khám khi giảm sưng, quyết định có cần nắn chỉnh.

+ Trong vòng 14 ngày: Thường cần hoàn tất nắn chỉnh nếu có chỉ định; trẻ nhỏ có thể cần sớm hơn.

Nếu trẻ nghẹt mũi nhiều, đau tăng hoặc có khối sưng trong mũi, cần khám ngay để loại trừ tụ máu vách ngăn, tình trạng có thể gây tổn thương sụn và biến dạng mũi [3].

3. Chấn thương hàm mặt và răng: Chú ý khi trẻ cắn lệch, khó há miệng

Va đập vùng cằm, má hoặc miệng có thể gây gãy xương hàm, tổn thương răng.

Cần đưa trẻ đi khám sớm nếu:

+ Đau hàm nhiều, khó há miệng.

+ Hai hàm răng cắn không khớp như trước.

+ Mặt biến dạng, răng gãy hoặc lung lay.

Nếu trẻ khó thở hoặc chảy máu không cầm, cần cấp cứu ngay.

Đặc biệt, răng vĩnh viễn bị bật khỏi ổ cần được xử trí ngay, lý tưởng trong 30 phút đầu. Nếu chưa thể cắm lại an toàn, hãy bảo quản răng trong sữa và đưa trẻ đến nha khoa cấp cứu. Không cắm lại răng sữa bị bật khỏi ổ [4,5].

Tóm tắt thời điểm cần khám và can thiệp

Chấn thương	Dấu hiệu cần chú ý	Thời điểm
Mắt	Nhìn mờ, nhìn đôi, đau nhiều, khó liếc mắt	Cấp cứu ngay
Mũi sưng, đau	Chưa rõ biến dạng	Khám ban đầu, tái khám sau 3–7 ngày
Mũi lệch, lún	Biến dạng rõ sau giảm sưng	Nắn chỉnh nếu cần, thường trong 14 ngày
Tụ máu vách ngăn	Nghẹt mũi tăng, đau nhiều, sưng trong mũi	Khám khẩn cấp
Hàm mặt	Khó há miệng, cắn lệch, mặt biến dạng	Khám trong ngày
Răng vĩnh viễn bật khỏi ổ	Răng rơi hoàn toàn	Ngay lập tức, lý tưởng trong 30 phút

Không phải mọi chấn thương vùng mặt đều cần phẫu thuật, nhưng cũng không nên chủ quan hoặc bỏ lỡ thời điểm điều trị.

 

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. The Royal Children's Hospital Melbourne. Clinical practice guidelines: acute eye injury [Internet]. Melbourne: RCH; 2022. Available from: https://www.rch.org.au/clinicalguide/guideline_index/Acute_eye_injury/
2. The Royal Children's Hospital Melbourne. Maxillofacial injury [Internet]. Melbourne: RCH. Available from: https://www.rch.org.au/trauma-service/manual/maxillofacial-injury/
3. The Royal Children's Hospital Melbourne. Clinical practice guidelines: nasal fracture [Internet]. Melbourne: RCH; 2025. Available from: https://www.rch.org.au/clinicalguide/guideline_index/nasal_fracture/
4. Fouad AF, Abbott PV, Tsilingaridis G, et al. International Association of Dental Traumatology guidelines for the management of traumatic dental injuries: 2. Avulsion of permanent teeth. Dent Traumatol. 2020;36(4):331-342. doi:10.1111/edt.12573.
5. Day PF, Flores MT, O'Connell AC, et al. International Association of Dental Traumatology guidelines for the management of traumatic dental injuries: 3. Injuries in the primary dentition. Dent Traumatol. 2020;36(4):343-359. doi:10.1111/edt.12576.
6. Child and Adolescent Health Service. Nasal trauma: emergency department guideline [Internet]. Perth: Perth Children's Hospital; 2026. Available from: https://www.health.wa.gov.au/sitecore/content/Hospitals/PCH/Home/For-health-professionals/Emergency-Department-Guidelines/Nasal-trauma