Viêm amidan là một bệnh lý hô hấp rất thường gặp ở trẻ nhỏ, đặc biệt trong độ tuổi đi học. Mặc dù đa số trường hợp diễn tiến lành tính, bệnh vẫn có thể gây nhiều khó chịu cho trẻ và dẫn đến biến chứng nếu không được theo dõi và xử trí phù hợp.

Viêm amidan là gì?

Viêm amidan là tình trạng viêm nhiễm của hai khối amidan nằm ở hai bên họng. Amidan đóng vai trò như “hàng rào miễn dịch”, giúp cơ thể nhận diện và chống lại các tác nhân gây bệnh xâm nhập qua đường hô hấp.

Tuy nhiên, khi bị virus hoặc vi khuẩn tấn công, amidan có thể bị viêm, sưng to và gây ra các triệu chứng khó chịu.

Nguyên nhân gây bệnh

Phần lớn các trường hợp viêm amidan ở trẻ là do virus, trong đó thường gặp như:

• Adenovirus
• Virus cúm

Một số trường hợp do vi khuẩn, phổ biến nhất là:

• Streptococcus pyogenes

Việc phân biệt nguyên nhân rất quan trọng vì:

• Nhiễm virus: không cần dùng kháng sinh
• Nhiễm vi khuẩn: có thể cần điều trị kháng sinh

Triệu chứng thường gặp

Trẻ bị viêm amidan có thể có các biểu hiện:

• Sốt, có thể sốt cao
• Đau họng, nuốt đau, bỏ ăn
• Amidan sưng to, đỏ, có thể có mủ trắng
• Hơi thở hôi
• Ho, chảy mũi (thường gặp trong nhiễm virus)
• Nổi hạch cổ

Ở trẻ nhỏ, triệu chứng có thể không điển hình:

• Quấy khóc, bú kém
• Nôn ói
• Chảy nước dãi nhiều

Khi nào bệnh trở nên nguy hiểm?

Phần lớn viêm amidan có thể tự khỏi sau vài ngày. Tuy nhiên, phụ huynh cần lưu ý các dấu hiệu nặng:

• Sốt cao liên tục, khó hạ
• Trẻ mệt nhiều, lừ đừ
• Khó nuốt, không ăn uống được
• Khó thở hoặc thở khò khè
• Đau tai, đau cổ nhiều

Nếu không điều trị đúng, đặc biệt trong trường hợp nhiễm liên cầu khuẩn, bệnh có thể gây biến chứng như:

• Áp xe quanh amidan
• Viêm tai giữa
• Viêm cầu thận cấp
• Thấp tim

Nguyên tắc điều trị

Việc điều trị phụ thuộc vào nguyên nhân:

Trường hợp do virus:

• Nghỉ ngơi
• Uống đủ nước
• Hạ sốt, giảm đau
• Vệ sinh mũi họng

Trường hợp do vi khuẩn:

• Sử dụng kháng sinh theo chỉ định của bác sĩ
• Tuân thủ đủ liều, đủ thời gian

Không tự ý dùng kháng sinh khi chưa có chỉ định

Chăm sóc trẻ tại nhà

Để giúp trẻ nhanh hồi phục, phụ huynh nên:

• Cho trẻ uống nhiều nước ấm
• Ăn thức ăn mềm, dễ nuốt
• Giữ ấm cơ thể, đặc biệt vùng cổ
• Súc miệng (với trẻ lớn) bằng nước muối loãng
• Vệ sinh tay thường xuyên

Phòng bệnh như thế nào?

Viêm amidan có thể phòng ngừa bằng các biện pháp đơn giản:

• Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng
• Giữ vệ sinh răng miệng
• Tránh tiếp xúc với người đang bị viêm đường hô hấp
• Đeo khẩu trang khi đến nơi đông người
• Tiêm phòng đầy đủ các vắc-xin như cúm

Khi nào cần đưa trẻ đi khám?

Phụ huynh nên đưa trẻ đến cơ sở y tế khi:

• Trẻ sốt cao trên 2 ngày
• Đau họng nhiều, không ăn uống được
• Có dấu hiệu khó thở
• Nghi ngờ viêm amidan mủ
• Bệnh tái phát nhiều lần

Thông điệp dành cho phụ huynh

Viêm amidan là bệnh thường gặp nhưng không nên chủ quan. Nhận biết sớm triệu chứng, chăm sóc đúng cách và đưa trẻ đi khám khi cần thiết sẽ giúp hạn chế biến chứng và giúp trẻ hồi phục nhanh chóng.

Quan trọng nhất: không tự ý dùng kháng sinh và tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ để đảm bảo an toàn cho trẻ.